zarys historii: wieś chłopska o metryce nowożytnej. Założona najprawdopodobniej w okresie nowożytnym, nie jest bowiem uwzględniona na mapie z 1534, ani też z 1780 r. Powstała zapewne na gruntach wsi Żegocino. Znacznie rozbudowana w XIX i na początku XX wieku. Aktualnie liczy 214 mieszkańców.

położenie, fizjografia terenu, krajobraz: 1 km na południe od Żegocina, przy drodze lokalnej Malechowo-Lejkowo; na skraju północnego skłonu doliny rzeki Grabowa, z szerokimi otwarciami krajobrazowymi podmokłe łąki i torfowiska w kierunku południowym i kompleksem leśnym na wznoszącym się terenie w części północnej , powyżej linii zabudowy

układ wsi: zabudowa zagrodowa, obustronna o wzdłuż dwóch krzyżujących się z sobą, prostopadle ustawionych dróg

zabudowa mieszkalna i gospodarcza: zróżnicowana, z jednorodnym zespołem w części południowej , pod linia lasu

obiekty sakralne: krzyż przydrożny na skrzyżowaniu głównych dróg miejscowości

obiekty przemysłowe: remiza i wieża transformatorowa

zieleń komponowana, parki, cmentarze:
Cmentarz nieczynny, d.ewangelicki, pow. 0,33 ha, założony na początku XX w., położony w lesie, we wschodniej części wsi, dojście przez prywatne gospodarstwo. Granice cmentarza uległy częściowemu zatarciu, zachowały się fragmenty zabytkowych nagrobków i ślady dawnych pochówków. Na cmentarzu istnieją polskie groby z lat 1947-1955. W płd.-zach. części zachował się budynek pomocniczy cmentarza: pomieszczenie na karawan.
- droga o nawierzchni asfaltowej poza obrębem zabudowy z odcinkami alei brzóz, jesionów, we wsi odcinki alei i szpalerów jesionu, klonu i jaworu,
- w płn.-zach. części wsi droga gruntowa z mostem o balustradzie metalowo-betonowej „1929 E.T.” - teren d. osady Żegocinko.

stan zachowania: pierwotne rozplanowanie miejscowości zachowało się w stanie dobrym ; zabudowa narażona jest na skutki spontanicznie przeprowadzanych prac remontowych i adaptacyjnych; część zabudowy, przeważnie w części zespołu południowego ulega szybkiej degradacji i grozi jej likwidacja

stanowiska archeologiczne: na obszarze miejscowości zarejestrowano 7 stanowisk archeologicznych, na których stwierdzono 12 pozostałości osadniczych z następujących okresów chronologicznych:

• Mezolit - 1 ślad osadniczy
• Kultura pomorska - 1 osada
• Okres rzymski - 1 ślad osadniczy
• Okres starożytny - 1 ślad osadniczy
• Okres wczesnośredniowieczny - 5 śladów osadniczych, 1 osada
• Okres średniowieczny - 2 ślady osadnicze